اینترنت چین؛ بستری در مسیر توسعه اقتصادی

استادیار ادبیات چینی دانشگاه تهران در رشته توئیتی درباره مقایسه وضعیت اینترنت ایران و چین نوشته است: برخی همزمان با ماجرای طرح صیانت از وجود برنامه مشابه در چین سخن می‌گویند. هر چند من هم مانند بسیاری از هموطنان از جزییات این داستان بی خبرم اما اصولا این نوع قیاس مسائل ایران یا کشورهای دیگر با چین را صحیح نمی‌دانم.

بزرگی ارقام آماری، چند لایه بودن مباحث و پیچیدگی ابعاد زندگی در چین مدرن علل مدعای بالاست. اما بر خلاف تصور بسیاری و برغم وجود برخی محدودیت‌های فجازی که عمدتا برای خارجیان و خیلی کمتر برای چینیان آزار دهنده است، فضای اینترنت چین بسیار پویا، اقتصادی و به سرعت در حال توسعه است.

واقعیت این است که چین امروز در مسیر توسعه اقتصادی و شرایطی که برخی غربیان حتی در آینده تاریخی وقوع توسعه سیاسی را نیز برایش محتمل می‌دانند، عملا امکان محدودسازی فجازی به شکلی که برخی در ایران مطرح و گاه حتی در قیاسی مع الفارق با شرایطی چون کره شمالی مشابه می‌کنند را ندارد.

امروز کاربران فضای مجازی چین از ۱ میلیارد نفر گذشته و روزانه بیش از ۸۰۰ میلیون نفر ویدئوهای کوتاه شبکه‌های مجازی را تماشا می‌کنند. مخاطبان برنامه‌های لایو فجازی چین از ۶۰۰ میلیون نفر فراتر رفته و بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در این کشور خریدهای شان را اینترنتی انجام می‌دهند.

حالا بیش از ۳۰۰ میلیون چینی با آموزش مجازی مشغول به تحصیل هستند و بالای ۲۰۰ میلیون نفر به صورت مجازی از خدمات پزشکی بهره می‌برند؛ همزمان توسعه شبکه فیبر نوری این کشور رشد ۹۴ درصدی را تجربه کرده و اکنون چین رتبه چهارم دنیا در سرعت اینترنت تلفن همراه را دارد.

بر خلاف تصور ما، نگاه اغلب چینیان به اینترنت اول اقتصادی، در وهله بعد ارتباطی و نهایتا تفریحی است و با توجه به امکانات بی بدیل، مدرن و کاربردی که حاکمیت در این سه حوزه به مخاطب ارزانی داشته، عملا کاربران و بویژه نسل جوان چینی به تعبیر برخی دوستان احساس خفقان یا دربند بودن ندارند.

امروز اینترنت در چین به توسعه اقتصادی گره خورده و بر خلاف تصور بسیاری نه تنها بواسطه سیاست‌های پکن، ارتباط چینیان با جهان خارج قطع و محدود نشده که به جهت مدیریت دقیق و راهبردی، شبکه‌های چینی همچون تیک تاک با نوآوری و جذابیت، گوی سبقت را از همتایان غربی خود ربوده‌اند.

در این میان طرح مباحثی چون انسداد پیام رسان‌های چینی در آمریکا یا هدف گذاری شرکت‌های ارتباطی و مخابراتی چینی از سوی توپخانه تحریمی واشنگتن در کنار اذعان کاخ سفید به عبور چین از خطوط قرمز در حوزه هوش مصنوعی همه از مواردی است که باید در همین چارچوب مورد توجه قرار گیرد.

تمام موارد بالا حقایق مستند و بر اساس مشاهدات شخصی صاحب این قلم است اما فراموش نکنیم برای شناخت چین و ابعاد برنامه‌های پکن در تمام حوزه‌ها، باید چشم‌ها را شست و فارغ از نگاه‌های سطحی و قضاوت منابع غربی، از درون چین به تحلیل واقعیات جاری و برنامه‌های راهبردی آن پرداخت. و بدانیم که شیوه مدیریت فضای مجازی در چین امروز همچون بسیاری از وجوه دیگر این کشور، حکایتی پیچیده و چند لایه است که هم به عنوان پیشران توسعه اقتصادی به کار می‌رود، هم ارتباطات خارجی مدیریت شده را گسترش می‌دهد و هم مانند بسیاری از کشورها تحت کنترل عمدتا نامحسوس حکومت قرار دارد.

منبع: https