تولید ربات‌های ذهن‌خوان در خطوط تولید چین

محققین مرکز فناوری نوآوری و تولید هوشمند دانشگاه تری جورج (Three Gorges) چین اعلام کرده‌اند رباتی صنعتی ساخته‌اند که قادر است ذهن انسان‌های کارگر را با دقت ۹۶ درصد بخواند.

این ربات نه تنها امواج مغزی انسان‌ها را بررسی می‌کند، بلکه سیگنال‌های الکترونیک دریافتی از ماهیچه‌ها را نیز جمع‌آوری می‌کند. براین اساس، لازم نیست همکاران این ربات زمانی که به ابزاری نیاز دارند چیزی بگویند و یا کاری انجام دهند چراکه ربات می‌تواند قصد و نیت آنها را فورا تشخیص داده، ابزار مد نظر را انتخاب کند و آن را بر روی میز کار بگذارد.

به گفته محققین این پروژه، در صنایع جدید، بخش مونتاژ حدود ۴۵ درصد از کل کار و ۲۰ تا ۳۰ درصد از کل هزینه‌های تولید را در اختیار دارد. ربات‌های فعلی می‌توانند سرعت خط مونتاژ را افزایش بخشند، اما کارآییشان محدود است چراکه توانایی تشخیص اهداف انسانی آنها اغلب نادرست است. انسان‌ها و روبات‌ها و ماشین‌های خودکار، دهه‌هاست که در کارخانه‌ها با یکدیگر کار می‌کنند اما برای جلوگیری از بروز تصادم و حادثه، در محیط‌های جدا از هم هستند.

در سال‌های اخیر برخی تاسیسات تولیدی پیشرفته همچون کارخانه‌های خودروسازی در آلمان، محیط‌های کاری بازتری را ایجاد کرده‌اند که در آن ربات‌ها تنها پس از اینکه دکمه آنها فشرده شد، وارد عملیات می‌شوند. چنین دستگاه‌هایی مجهز به حسگرهای امنی هستند که در صورت برخورد فیزیکی ربات با انسان فورا آنها را متوقف می‌کنند.

در همین حال برخی گروه‌های پژوهشی در پی ایجاد نسل جدیدی از ربات‌ها هستند که می‌تواند از طریق چشم و یا حرکات بدن، رفتار انسان را حدس بزند. اما این قبیل پروژه‌ها اغلب با مشکل پاسخ کند و یا دقت پایین مواجه شده‌اند. برای حل این مشکل، ربات جدید با صدها ساعت تمرین و آموزش بر روی هشت داوطلب طراحی شده‌ است. ترکیبی از سیگنال‌های مغزی و ماهیچه‌ای می‌تواند به ربات کمک کند تا حرکت بعدی کارگر را در ثانیه‌ای و با دقت بالا برآورد نماید.

اگرچه هنوز مشخص نیست که این نتایج آزمایشگاهی می‌توانند در کارخانه‌ها و دنیای واقعی نیز جایگزین شوند یا خیر، اما گفته می‌شود برخی چالش‌ها برای به کارگیری این فناوری جدید در کارخانه‌ها وجود دارد. دریافت‌کننده‌های سیگنال می‌توانند داخل کلاه و یا لباس کار کارگران قرار گیرد اما کیفیت داده‌های آنها تحت تاثیر تعریق و یا حرکات غیرعادی کارگران قرار خواهد گرفت.

چین اعلام کرده که قصد دارد به عنوان بخشی از اهداف “تولید هوشمند” خود، تا سال ۲۰۲۵ مرکز نوآوری جهانی روباتیک شود.

از سال ۲۰۱۶، تعداد روبات‌های صنعتی در چین، رشد سالیانه ۱۵ درصدی داشته‌اند. به ازای هر ۱۰ هزار کارگر در چین، ۲۴۶ ربات وجود دارد که  دو برابر رقم جهانی است، اما اکثر آنها با فناوری‌هایی ساخته شده‌اند که در غرب توسعه یافته و گاهی با چالش‌های محیطی در چین همخوانی ندارند. از همین رو چین نیاز زیادی به فناوری روباتیک قوی دارد تا بر مشکلاتی نظیر کاهش نیروی کار که بر اثر کاهش شدید نرخ زاد و ولد به وجود آمده، و افزایش هزینه‌های نیروی کار فائق آید. گفته می‌شود تا سال ۲۰۲۵، بیش از ۷۰ درصد از کارخانه‌های بزرگ چین از ربات استفاده خواهند کرد.

برخی از کارخانه‌های چین از کارگران خود خواسته‌اند تا کلاه خوانش امواج مغزی را بر سر بگذارند و یا از دوربین‌های کنترلی هوش مصنوعی برای نظارت بر حالات چهره کارگران استفاده می‌کنند. اگرچه هدف از این کار ردیابی علائم مربوط به خستگی، افسردگی و یا سایر مسائل ذهنی است که بر بهره‌وری و یا امنیت کاری تاثیر گذار هستند، اما منتقدین نسبت به نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی نیز هشدار داده‌اند.

در ایالات متحده، استفاده از ربات منجر به کاهش دستمزد کارگران صنعتی شده است. برخی پژوهش‌های چینی در مناطق اقتصادی بزرگ نیز چنین نتایج مشابهی را داشته‌اند. اما مطالعه اخیر محققین دانشگاه پکن نشان می‌دهد که استفاده عمده از ربات در حدود ۳۰۰ شهر در طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶ به کارخانه‌های چین کمک کرده است تا محصولات درجه یک و با کیفیت بالاتری را تولید کنند و رقابت را افزایش دهند.

منبع: دفتر همکاری فناوری سفارت ایران در پکن