جنگ تراشه

موفقیت‌های زیست‌فناوری در کمک به جهانی‌شدن مالکیت فکری چین

خانه > پرونده‌های ویژه > جنگ تراشه > موفقیت‌های زیست‌فناوری در کمک به جهانی‌شدن مالکیت فکری چین
شواهد نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۵، سال جهانی‌شدن مالکیت فکری چین بوده است.

به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، چین در حوزه رباتیک انسان‌نما نیز پیشرفت چشمگیری داشته است؛ بخشی از فناوری پیشرفته که این کشور در آن پیشتاز است. این صنعت نوپا ظرفیت بالایی برای خلق ارزش دارد، چرا که توسعه‌دهندگان رباتیک نه تنها مالک دارایی‌های تولید و سخت‌افزاری هستند، بلکه مالک مالکیت فکری هوش مصنوعی‌ای نیز هستند که توانمندی‌های این ربات‌ها را هدایت می‌کند.

اقتصاد جهانی مدرن، بر محور مالکیت فکری می‌چرخد. پژوهش سال ۲۰۲۳ مدرسه بازرگانی اندرسون دانشگاه UCLA  نشان داد که بیش از ۹۰ درصد دارایی‌های کل موجود در ترازنامه شرکت‌های  S&P 500، دارایی‌های ناملموس بوده است.

در بازار، مالکیت فکری بیش‌ازپیش به‌عنوان محرک رشد بیشتر ارزش سهام شرکت‌های چینی شناخته می‌شود؛ آخرین نمونه برجسته آن، رونق بخش زیست‌فناوری چین است.

این جهش ناشی از چه بوده است؟ گذار از صنعتی متکی به تولید انبوه و داروهای ژنریک کم‌هزینه به سمت نوآوری‌های باارزش بالا، نتیجه تصمیمات سیاستی هدفمند و ایجاد فضای رقابتی در بازار داخلی بوده است. از سال ۲۰۱۸، دولت چین با راه‌اندازی یک طرح ملی تدارکات، کنترل قیمت داروها را در دستور کار قرار داد که با مذاکره متمرکز و خرید عمده، صرفه‌جویی‌های چشمگیری به همراه داشت. مطالعه سال ۲۰۲۴ دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ نشان داد که این برنامه تاکنون بیش از ۵۰۰ میلیارد یوان (حدود ۶۹٫۳ میلیارد دلار آمریکا) برای سیستم سلامت چین صرفه‌جویی کرده که عمدتاً از بخش داروهای ژنریک بوده است.

همزمان، استراتژی بلندپروازانه «ساخت چین ۲۰۲۵» زیست‌فناوری را به اولویت ملی ارتقا داد و سرمایه و استعدادها را به این بخش هدایت کرد؛ مشابه اقداماتی که در حوزه‌هایی مانند انرژی تجدیدپذیر، رباتیک و فناوری ریلی انجام شد. اصلاحات مقرراتی اعلام‌شده در سال ۲۰۱۵ نیز با هدف تسهیل تأیید دارو، تضمین یکپارچگی داده‌ها و افزایش شفافیت اجرا شد.

حمایت سیاستی همچنان ادامه دارد. تازه‌ترین ابتکار در اول ژوئیه اعلام شد، زمانی که اداره ملی امنیت سلامت چین اقدامات جدیدی برای تقویت توسعه داروهای نوآورانه معرفی کرد که شامل مشوق‌های تحقیق و توسعه، تسهیل مقررات، بهبود دسترسی بیمارستانی و پوشش بیمه‌ای بود.

نتیجه این سیاست‌ها، ایجاد مسیری فوق‌سریع برای نوآوری دارویی در چین بوده است. ده سال پیش، شرکت‌های چینی تنها ۱۶۰ ترکیب نوآورانه — حدود ۶٪ از دارایی‌های دارویی در حال توسعه جهانی — در اختیار داشتند. امروز این رقم به ۳۶٪ رسیده و چین پس از آمریکا در رتبه دوم جهان قرار دارد. بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، ۲۰ شرکت چینی در میان ۵۰ شرکت برتر جهان از نظر تولید داروهای نوآورانه قرار گرفتند، در حالی که در پنج‌سال پیش از آن فقط پنج شرکت چنین جایگاهی داشتند.

شاید شگفت‌انگیزترین تحول، چرخش جهت صنعت باشد: شرکت‌های زیست‌فناوری چین اکنون مالکیت فکری خود را به شرکت‌های چندملیتی واگذار می‌کنند تا در سراسر جهان آزمایش و تجاری‌سازی شود؛ فرآیندی که «واگذاری حق امتیاز» یا Out-licensing نام دارد. پیش‌تر، مسیر برعکس بود،  شرکت‌های چینی حقوق داروهای مرحله اولیه را از شرکت‌های خارجی می‌خریدند و سپس برای بازار داخلی توسعه می‌دادند.

اکنون، این روند وارونه شده و سودآوری چشمگیری به همراه داشته است. در سال ۲۰۲۵، ارزش معاملات واگذاری حق امتیاز بین تولیدکنندگان داروی جهانی و شرکت‌های زیست‌فناوری چینی به ۶۶ میلیارد دلار رسیده که از کل ارزش معاملات مشابه در جهان طی سال ۲۰۲۴ بیشتر است. تنها در ۲۸ ژوئیه، شرکت چندملیتی GlaxoSmithKline  یک قرارداد ۱۲٫۵ میلیارد دلاری با شرکت Jiangsu Hengrui Pharmaceuticals برای ۱۲ دارو و درمان مرحله پیش‌بالینی امضا کرد..

هرچند سیاست‌های حمایتی و گاه محافظه‌کارانه آمریکا ممکن است چالش ایجاد کند، اما شرکت‌های چینی از پیش بازار خود را متنوع کرده‌اند. از سال ۲۰۲۳، اروپا مقصد اصلی داروهای توسعه‌یافته در چین بر اساس حجم واگذاری حق امتیاز بوده و بازارهای دیگر آسیا-اقیانوسیه نیز رو به گسترش هستند.

مدل واگذاری حق امتیاز برای رهبران نوپای زیست‌فناوری چین بسیار سودآور بوده و تنها به دلیل تولید محصولات واقعاً پیشرو در جهان بر پایه مالکیت فکری نوآورانه باارزش امکان‌پذیر است. زیست‌فناوری چین ظرفیت عظیمی برای پیشبرد اقتصاد مالکیت فکری کشور دارد، اگرچه کارهای بسیاری باقی مانده است. دستیابی به جایگاه برتر مستلزم پرورش فرهنگ ریسک‌پذیری، جذب استعدادهای طراز اول و تضمین حفاظت مؤثر از مالکیت فکری است. با تحقق این موارد، زیست‌فناوری چین می‌تواند به نیروی اقتصادی مسلط در سال‌های پیش‌رو بدل شود و سهم بیشتری در بازار سهام متنوع هنگ‌کنگ ایفا کند.

منبع: scmp

تایم‌لاین تحلیلی

تایم‌لاین جنگ تراشه

روایت جامع رقابت ژئوپلیتیک و فناورانه چین و آمریکا در صنعت نیمه‌هادی‌ها

مرور افقی رویدادها
مراحل تحول:
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه مرحله سوم: جهش چین و شوک AI مرحله چهارم: تغییر تاکتیک و عوارض
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۱۸ – ۲۰۱۹

آغاز تحریم‌های هوآوی و ZTE

دونالد ترامپ تحریم‌ها را با لیست سیاه قرار دادن «هواوی» و «ZTE» کلید زد و دسترسی آن‌ها را به فناوری‌ها و قطعات آمریکایی قطع کرد.

۲۰۱۸ – ۲۰۱۹
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۲۰

تشدید فشار بر شرکت SMIC

آمریکا فشار را بر شرکت SMIC (بزرگ‌ترین تراشه‌ساز چین) افزایش داد و تحریم‌ها را گسترش داد تا سازندگان تراشه جهانی نتوانند بدون مجوز واشنگتن به هواوی تراشه بفروشند.

۲۰۲۰
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اوت ۲۰۲۲

امضای قانون تراشه و علم (CHIPS Act)

جو بایدن «قانون تراشه و علم» (CHIPS Act) را با بودجه ۵۲ میلیارد دلاری برای احیای تولید داخلی تراشه در خاک آمریکا امضا کرد.

اوت ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اکتبر ۲۰۲۲

گسترده‌ترین تحریم‌های صادراتی تاریخ

اعمال شدیدترین ممنوعیت‌ها: صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی (مانند انویدیا)، تجهیزات لیتوگرافی، و فعالیت متخصصان آمریکایی در شرکت‌های تراشه‌سازی چین مسدود شد.

اکتبر ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه ۲۰۲۳

ائتلاف لیتوگرافی و پاسخ متقابل فلزات حیاتی

آمریکا با همکاری هلند (ASML) و ژاپن، صادرات پیشرفته‌ترین دستگاه‌های لیتوگرافی به چین را مسدود کرد. در مقابل، چین صادرات فلزات حیاتی تراشه‌سازی (گالیوم و ژرمانیوم) را محدود ساخت.

۲۰۲۳
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI ۲۰۲۴

تراشه‌های ۷ و ۵ نانومتری بومی هواوی و SMIC

با وجود افزودن بیش از ۱۴۰ شرکت چینی دیگر به لیست سیاه توسط وزارت بازرگانی آمریکا، هواوی و SMIC موفق به ساخت تراشه‌های بومی ۷ و ۵ نانومتری شدند.

۲۰۲۴
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI اوایل ۲۰۲۵

شوک مدل بومی DeepSeek به بازار فناوری

انتشار مدل‌های بومی هوش مصنوعی چین (مانند DeepSeek) شوک بزرگی به بازار وارد کرد و اثبات نمود چین محدودیت‌های سخت‌افزاری را با نوآوری و بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری جبران کرده است.

اوایل ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله اواخر ۲۰۲۵

فروش مشروط تراشه‌های تعدیل‌شده (H200)

دولت آمریکا برای جلوگیری از تسخیر کامل بازار بزرگ چین توسط رقبای بومی، اجازه فروش مشروط تراشه‌های هوش مصنوعی تعدیل‌شده (مانند H200) به مشتریان تاییدشده را صادر کرد.

اواخر ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله ۲۰۲۶

سیاست تعرفه‌ای و رهبری چین در Mature Nodes

واشنگتن با ترکیب عوارض گمرکی و محدودیت‌های گزینشی سیاست جدیدی پیش گرفته است؛ در مقابل چین سهم خود در ساخت دستگاه‌های نیمه‌هادی بومی و رهبری تولید تراشه‌های پایه را تثبیت کرد.

۲۰۲۶
برای مشاهده ادامه رویدادها به چپ بکشید

وضعیت فعلی و چشم‌انداز نبرد تراشه‌ها

  • هدف آمریکا: کند کردن رشد فناوری‌های نظامی و هوش مصنوعی چین از طریق ایجاد گلوگاه‌های سخت‌افزاری.
  • پاسخ چین: تزریق صدها میلیارد دلار بودجه دولتی برای خودکفایی، بومی‌سازی ابزارهای لیتوگرافی و دور زدن تحریم‌ها.
  • نتیجه نهایی: دوشاخه‌شدن بازار جهانی نیمه‌هادی‌ها به دو اکوسیستم کاملاً مجزا و مستقل آمریکایی و چینی.

دیدگاه‌ها و نظرات تحلیلی 18

دیدگاه‌های شما پس از بررسی تیم اندیشکده چین‌نگار منتشر خواهد شد.

برای ارسال دیدگاه، وارد حساب کاربری خود شوید

جهت حفظ کیفیت گفتگوهای تحلیلی و تخصصی، ارسال دیدگاه منحصراً برای اعضای محترم اندیشکده چین‌نگار امکان‌پذیر است. ورود سریع و بی‌درنگ با شماره همراه فراهم است.

نظرات ارسال شده (18)

  1. backbiome
    backbiome

    **backbiome**

    back biome is a naturally crafted, research-backed daily supplement formulated to gently relieve back tension and soothe sciatic discomfort.

  2. mitolyn
    mitolyn

    **mitolyn**

    mitolyn is a carefully developed, plant-based formula created to help support metabolic efficiency and encourage healthy, lasting weight management.

  3. gl pro
    gl pro

    **gl pro**

    gl pro is a natural dietary supplement formulated to help maintain steady, healthy blood sugar levels while easing persistent sugar cravings. Instead of relying on typical drug-like ingredient

  4. aquasculpt
    aquasculpt

    **aquasculpt**

    aquasculpt is a premium metabolism-support supplement thoughtfully developed to help promote efficient fat utilization and steadier daily energy.

  5. men balance
    men balance

    **men balance**

    MEN Balance Pro is a high-quality dietary supplement developed with research-informed support to help men maintain healthy prostate function.

  6. mounja boost
    mounja boost

    **mounja boost**

    MounjaBoost is a next-generation, plant-based supplement created to support metabolic activity, encourage natural fat utilization, and elevate daily energywithout extreme dieting or exhausting workout routines.

  7. prostafense reviews
    prostafense reviews

    **prostafense reviews**

    ProstAfense is a premium, doctor-crafted supplement formulated to maintain optimal prostate function, enhance urinary performance, and support overall male wellness.

  8. boostaro official
    boostaro official

    **boostaro official**

    Boostaro is a purpose-built wellness formula created for men who want to strengthen vitality, confidence, and everyday performance.

  9. prodentim official website
    prodentim official website

    **prodentim official website**

    ProDentim is a distinctive oral-care formula that pairs targeted probiotics with plant-based ingredients to encourage strong teeth, comfortable gums, and reliably fresh breath

  10. herpafend reviews
    herpafend reviews

    **herpafend reviews**

    Herpafend is a natural wellness formula developed for individuals experiencing symptoms related to the herpes simplex virus. It is designed to help reduce the intensity and frequency of flare-ups while supporting the bodys immune defenses.

  11. neuro sharp
    neuro sharp

    **neuro sharp**

    Neuro Sharp is an advanced cognitive support formula designed to help you stay mentally sharp, focused, and confident throughout your day.

  12. back biome official
    back biome official

    **back biome official**

    Mitolyn is a carefully developed, plant-based formula created to help support metabolic efficiency and encourage healthy, lasting weight management.

  13. biodentex
    biodentex

    **biodentex**

    biodentex is an advanced oral wellness supplement made for anyone who wants firmer-feeling teeth, calmer gums, and naturally cleaner breath over timewithout relying solely on toothpaste, mouthwash, or strong chemical rinses.

پیمایش به بالا