جنگ تراشه

چین طی یک دهه آینده در زمینه فناوری از آمریکا سبقت می‌گیرد

خانه > پرونده‌های ویژه > جنگ تراشه > چین طی یک دهه آینده در زمینه فناوری از آمریکا سبقت می‌گیرد

با ورود چین به عرصه‌های مختلف فناوری از جمله هوش مصنوعی، رایانش کوانتومی، بیوتکنولوژی، انرژی‌های سبز، شبکه‌های 5G و نیمه رساناها، به نظر می‌رسد که این کشور بتواند رتبه ایالات متحده در زمینه فناوری‌های روز قرن ۲۱ را طی یک دهه آینده تصاحب کند.

گزارشی جدید از دانشگاه هاروارد با عنوان «رقابت بزرگ: چین مقابل ایالات متحده در قرن بیست و یکم» به بررسی وضعیت دو کشور در زمینه فناوری طی سال‌های آینده پرداخته است. طبق این گزارش، پیشرفت سریع چین برای چالش کشیدن سلطه آمریکا بر فناوری‌های روز موجب شده تا توجه مقامات غربی به این پدیده جلب شود. همچنین ادعا شده است که در برخی عرصه‌ها، چین توانسته به رتبه اول در میان سایر رقبا دست پیدا کند و در صورت طی مسیر فعلی می‌تواند در یک دهه آینده، از آمریکا عبور کند.

نوشته مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفر تاکید می‌کند که تصاحب جایگاه ایالات متحده از سوی چین و تبدیل شدن به قدرت اول اقتصادی و فناوری دنیا، بسیار به واقعیت نزدیک است. نشریه رویترز چنین اتفاقی را با ارسال ماهواره اسپوتنیک از سوی شوروی مقایسه کرده است و آن را تقابل شرق و غرب برای نسل فعلی می‌داند. در حال حاضر چین موفق شده است به عنوان اولین تولیدکننده محصولات فناوری پیشرفته دست پیدا کند و تنها در سال ۲۰۲۰ توانسته ۲۵۰ میلیون رایانه، ۲۵ میلیون خودرو و ۱.۵ میلیارد گوشی هوشمند روانه بازار نماید.

دو ماه پیش، مقامات اطلاعاتی ایالات متحده به شرکت‌های فناوری این کشور هشدار داده بودند که مراقب همکاری با شرکای چینی خود (و به طور کلی کشور چین) باشند. این نگرانی در زمینه‌های حساسی مثل رایانش کوانتومی، علوم زیستی، نیمه رساناها و سیستم‌های خود مختار شدت بیشتری پیدا می‌کند. در ادامه گزارش اذعان شده است که در انقلاب‌های فناوری قبلی، چین کشوری فقیر بود؛ اما پیشرفت چشمگیر آن در سال‌های اخیر موجب شده است تا اکنون از منابع و نیروهای انسانی کافی برای رهبری این عرصه برخوردار باشد.

منبع:

 

تایم‌لاین تحلیلی

تایم‌لاین جنگ تراشه

روایت جامع رقابت ژئوپلیتیک و فناورانه چین و آمریکا در صنعت نیمه‌هادی‌ها

مرور افقی رویدادها
مراحل تحول:
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه مرحله سوم: جهش چین و شوک AI مرحله چهارم: تغییر تاکتیک و عوارض
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۱۸ – ۲۰۱۹

آغاز تحریم‌های هوآوی و ZTE

دونالد ترامپ تحریم‌ها را با لیست سیاه قرار دادن «هواوی» و «ZTE» کلید زد و دسترسی آن‌ها را به فناوری‌ها و قطعات آمریکایی قطع کرد.

۲۰۱۸ – ۲۰۱۹
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۲۰

تشدید فشار بر شرکت SMIC

آمریکا فشار را بر شرکت SMIC (بزرگ‌ترین تراشه‌ساز چین) افزایش داد و تحریم‌ها را گسترش داد تا سازندگان تراشه جهانی نتوانند بدون مجوز واشنگتن به هواوی تراشه بفروشند.

۲۰۲۰
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اوت ۲۰۲۲

امضای قانون تراشه و علم (CHIPS Act)

جو بایدن «قانون تراشه و علم» (CHIPS Act) را با بودجه ۵۲ میلیارد دلاری برای احیای تولید داخلی تراشه در خاک آمریکا امضا کرد.

اوت ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اکتبر ۲۰۲۲

گسترده‌ترین تحریم‌های صادراتی تاریخ

اعمال شدیدترین ممنوعیت‌ها: صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی (مانند انویدیا)، تجهیزات لیتوگرافی، و فعالیت متخصصان آمریکایی در شرکت‌های تراشه‌سازی چین مسدود شد.

اکتبر ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه ۲۰۲۳

ائتلاف لیتوگرافی و پاسخ متقابل فلزات حیاتی

آمریکا با همکاری هلند (ASML) و ژاپن، صادرات پیشرفته‌ترین دستگاه‌های لیتوگرافی به چین را مسدود کرد. در مقابل، چین صادرات فلزات حیاتی تراشه‌سازی (گالیوم و ژرمانیوم) را محدود ساخت.

۲۰۲۳
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI ۲۰۲۴

تراشه‌های ۷ و ۵ نانومتری بومی هواوی و SMIC

با وجود افزودن بیش از ۱۴۰ شرکت چینی دیگر به لیست سیاه توسط وزارت بازرگانی آمریکا، هواوی و SMIC موفق به ساخت تراشه‌های بومی ۷ و ۵ نانومتری شدند.

۲۰۲۴
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI اوایل ۲۰۲۵

شوک مدل بومی DeepSeek به بازار فناوری

انتشار مدل‌های بومی هوش مصنوعی چین (مانند DeepSeek) شوک بزرگی به بازار وارد کرد و اثبات نمود چین محدودیت‌های سخت‌افزاری را با نوآوری و بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری جبران کرده است.

اوایل ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله اواخر ۲۰۲۵

فروش مشروط تراشه‌های تعدیل‌شده (H200)

دولت آمریکا برای جلوگیری از تسخیر کامل بازار بزرگ چین توسط رقبای بومی، اجازه فروش مشروط تراشه‌های هوش مصنوعی تعدیل‌شده (مانند H200) به مشتریان تاییدشده را صادر کرد.

اواخر ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله ۲۰۲۶

سیاست تعرفه‌ای و رهبری چین در Mature Nodes

واشنگتن با ترکیب عوارض گمرکی و محدودیت‌های گزینشی سیاست جدیدی پیش گرفته است؛ در مقابل چین سهم خود در ساخت دستگاه‌های نیمه‌هادی بومی و رهبری تولید تراشه‌های پایه را تثبیت کرد.

۲۰۲۶
برای مشاهده ادامه رویدادها به چپ بکشید

وضعیت فعلی و چشم‌انداز نبرد تراشه‌ها

  • هدف آمریکا: کند کردن رشد فناوری‌های نظامی و هوش مصنوعی چین از طریق ایجاد گلوگاه‌های سخت‌افزاری.
  • پاسخ چین: تزریق صدها میلیارد دلار بودجه دولتی برای خودکفایی، بومی‌سازی ابزارهای لیتوگرافی و دور زدن تحریم‌ها.
  • نتیجه نهایی: دوشاخه‌شدن بازار جهانی نیمه‌هادی‌ها به دو اکوسیستم کاملاً مجزا و مستقل آمریکایی و چینی.

دیدگاه‌ها و نظرات تحلیلی 0

دیدگاه‌های شما پس از بررسی تیم اندیشکده چین‌نگار منتشر خواهد شد.

برای ارسال دیدگاه، وارد حساب کاربری خود شوید

جهت حفظ کیفیت گفتگوهای تحلیلی و تخصصی، ارسال دیدگاه منحصراً برای اعضای محترم اندیشکده چین‌نگار امکان‌پذیر است. ورود سریع و بی‌درنگ با شماره همراه فراهم است.

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است

شما نخستین فردی باشید که دیدگاه یا تحلیل خود را درباره این مطلب بیان می‌کند.

پیمایش به بالا