آینده هوشمند

چرا چین باید نقش فعال‌تری در هدایت فناوری کوانتومی جهان بر عهده بگیرد؟

خانه > پرونده‌های ویژه > آینده هوشمند > چرا چین باید نقش فعال‌تری در هدایت فناوری کوانتومی جهان بر عهده بگیرد؟
فناوری کوانتومی به جبهه‌ای مهم در رقابت فراگیر و همه‌جانبه چین و آمریکا تبدیل شده، و حالا یک اندیشکده پرنفوذ در سرزمین اصلی چین به نام موسسه گرندویو (Grandview Institution) توصیه کرده است که پکن با جدیت بیشتری در حوزه حکمرانی بین‌المللی کوانتوم فعالیت داشته باشد تا مزیت و برتری راهبردی‌اش تضمین شود.

به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، در گزارش این موسسه آمده است که پکن می‌تواند از طریق مشارکت با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و امارات متحده عربی، به همکاری‌های خود در عرصه فناوری تنوع بیشتری بدهد و همچنین در شرایطی که محدودیت‌های صادرات فناوری آمریکایی به چین مرتبا تشدید می‌شود، با تبادل دانش و تخصص خود به پیشرفت رایانش کوانتومی کمک نموده و نقش فعالی در تعیین قوانین بین‌المللی حاکم بر این حوزه داشته باشد.

یکی از پژوهشگران ارشد موسسه گرندویو در ماه اکتبر در مقاله‌ای نوشت که رقابت در زمینه رایانش کوانتومی صرفا مسابقه‌ای فناورانه نیست، بلکه آزمونی برای سنجش نظام‌های ملی نوآوری و استقامت راهبردی به شمار می‌رود. وی معتقد است که چین باید از فرصت فناورانه موجود استفاده کند و ضمن محافظت از امنیت زنجیره تامین، نقش فعال‌تری در حکمرانی بین‌المللی کوانتوم بر عهده بگیرد تا بتواند جایگاه مناسبی را در چشم‌انداز آینده فناوری جهان برای خود تضمین نماید.

پکن در سال‌های اخیر به‌شکلی فزاینده به فناوری‌های کوانتومی برای رشد اقتصادی، افزایش خودکفایی فناورانه و تقویت توانمندی‌های دفاعی خود امید بسته و قرار است این فناوری‌ها یکی از محورهای تمرکز برنامه پنج ساله بعدی دولت (برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) باشند.

همچنین بر اساس مطالعات کمیته مرکزی حزب کمونیست چین که نتایج آن چندی پیش منتشر شد، فناوری کوانتومی به عنوان یک حوزه حیاتی برای کسب برتری دفاعی مطرح گردیده که از ارزش راهبردی چشمگیری برخوردار است و تاثیراتش بر امنیت ملی و امور نظامی «تحول‌آفرین» خواهد بود.

برخی از حوزه‌هایی که پتانسیل قابل توجهی برای کاربرد نظامی دارند عبارتند از رایانش کوانتومی، ارتباطات یا مخابرات کوانتومی، حسگرهای کوانتومی و موقعیت‌یابی کوانتومی.

این فناوری می‌تواند با تامین ابزار مخابراتی نظامی فوق امن و مقاوم در برابر هر گونه تداخل، قابلیت‌های رایانشی پیشرفته و احتمالا شکستن سیستم‌های رمزگذاری موجود، جنگ‌های آینده را دگرگون ساخته و نقشی «تعیین‌کننده» در آنها ایفا کند.

رایانش کوانتومی پس از رسیدن به پیشرفت‌های لازم قادر خواهد بود حجم عظیمی از داده‌های میدان نبرد را پردازش نموده و امکان فرماندهی و کنترل سریع‌تر و موثرتر و همچنین تصمیم‌گیری بلادرنگ را برای بهینه‌سازی تخصیص منابع، لجستیک و برنامه‌ریزی عملیات‌ها فراهم سازد.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای بالقوه این فناوری هم تحلیل رمز خواهد بود، چون رایانه‌های کوانتومی می‌توانند در یک ثانیه عددی ۳۰۰ رقمی را به عامل‌های آن تجزیه کنند، در حالی که همین کار برای ابررایانه‌های فعلی ۱۵۰ هزار سال زمان می‌برد.

مخابرات کوانتومی می‌تواند یک کانال ارتباطی امن و عملا نفوذناپذیر را برای کاربردهای نظامی فراهم سازد.

حسگرها و موقعیت‌یابی کوانتومی هم قادر به شناسایی هواپیماها و شناورهای رادارگریز خواهند بود و در نتیجه تحولی در زمینه برد، دقت و اثربخشی سامانه‌های دفاع هوایی ایجاد خواهند کرد؛ و همچنین می‌توان از آنها برای ساخت سامانه‌های ناوبری اینرسیایی بسیار دقیق و مقاوم در برابر روش‌های مختل‌کننده یا گمراه‌کننده به منظور هدایت زیردریایی‌ها، موشک‌ها و سربازان در محیط‌های بدون سیگنال بهره برد.

پژوهشگر ارشد گرندویو، رقابت در حوزه رایانش کوانتومی را مبارزه فناورانه مستمر و طولانی بین قدرت‌های بزرگ می‌نامد که در آن هم آمریکا و هم چین مسیر پیشرفت جهانی را تعیین می‌کنند، اما هیچ‌کدام هنوز دست برتر را ندارند.

چین در مخابرات کوانتومی و بخش‌هایی از فناوری رایانش کوانتومی جلوتر است؛ و آمریکا به لطف غول‌های فناوری‌اش مانند گوگل و آی‌بی‌ام، در مجموع بر زیست‌بوم رایانش کوانتومی تسلط دارد.

در همین حال پکن سرمایه‌گذاری در فناوری کوانتومی را افزایش داده است. طبق گزارش سال ۲۰۲۲ مکینزی، تخمین زده می‌شود که برنامه پنج ساله چهاردهم چین ۱۵ میلیارد دلار از بودجه دولتی را به این حوزه اختصاص داده که بسیار بیشتر از مبالغ تخصیص یافته به این بخش راهبردی در اتحادیه اروپا و آمریکا بوده است.

واشنگتن در ادامه رقابت فناورانه شدیدش با پکن و با همراهی متحدانش، محدودیت‌هایی را بر انتقال و صادرات فناوری کوانتومی به چین اعمال کرده که مشابه محدودیت‌های مربوط به نیم‌رساناها و هوش مصنوعی است.

آمریکا ممکن است در آینده با استناد به نگرانی‌های امنیتی (و به‌ویژه با توجه به این که بیشتر تحقیقات کوانتومی چین توسط موسسات دولتی و آزمایشگاه‌های برخوردار از بودجه ملی صورت می‌پذیرد)، روابط و تبادلات دو جانبه علمی و پژوهشی با چین در این حوزه را بیش از پیش محدود کند.

جهان غرب تلاش برای انزوای علمی و دانشگاهی چین را آغاز نموده است. در سال ۲۰۲۵، که از سوی سازمان ملل سال بین‌المللی علوم و فناوری کوانتوم نام گرفت بود، پژوهشگران چینی از مشارکت در فعالیت‌ها و طرح‌های مرتبط با فناوری کوانتوم در گروه هفت محروم شدند.

پکن می‌تواند برای باز نگه داشتن کانال‌های ارتباط علمی و تحقیقاتی، با شرکای خود در مناطق دیگر که کمتر تحت تاثیر فشارهای آمریکا قرار می‌گیرند (مانند امارات و برخی کشورهای اروپایی) همکاری کند.

امارات هم اکنون در حال سرمایه‌گذاری در زمینه تحقیقات کوانتومی است و می‌خواهد به قطب منطقه‌ای این فناوری تبدیل شود.

به‌علاوه چینی‌ها می‌توانند از مزیت نسبی‌شان در بخش مخابرات کوانتومی برای «همکاری‌های نامتقارن» استفاده کرده و دستاوردهای خود در این بخش را با دستاوردهای سایر کشورها در زمینه رایانش کوانتومی مبادله نمایند.

یکی دیگر از کارهایی که پکن باید انجام دهد، تلاش بیشتر برای پرورش نیروی انسانی مستعد داخل کشور و جذب متخصصان چینی مقیم کشورهای دیگر است.

با توجه به این که هنوز استانداردهای واحد و یکپارچه‌ای برای رایانش کوانتومی وجود ندارد، رقابت چین و آمریکا از سخت‌افزارها فراتر رفته و به تعیین استانداردها نیز کشیده شده است. بر همین اساس پکن باید با نهادهای بین‌المللی تعامل مناسبی داشته باشد تا بتواند نقش خود را در این عرصه هم به‌خوبی ایفا کند و از چارچوب تدوین قوانین و مقررات بین‌المللی برای فناوری کوانتوم حذف نشود.

منبع: scmp

تایم‌لاین تحلیلی

تایم‌لاین آینده هوشمند چین

مسیر تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، شهرهای نسل جدید و جامعه خودکار چین تا ۲۰۵۰

مرور افقی رویدادها
مراحل تحول:
زیرساخت‌های کلیدی خودکارسازی و فراگیری AI اقتصاد خودکار شهرهای نسل جدید جامعه انسان–ماشین چین هوشمند کامل (چشم‌انداز)
پایه‌گذاری زیرساخت‌های کلیدی ۲۰۲۰ – ۲۰۲۵

پایه‌گذاری شبکه 5G، IoT شهری و مغز شهری

پوشش سراسری شبکه 5G و آزمایش نسل ششم (6G)؛ یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء شهری (IoT) در کلان‌شهرهای شنجن و هانگژو؛ و هدایت امداد و حمل‌ونقل با مغز شهری (City Brain).

۲۰۲۰ – ۲۰۲۵
خودکارسازی و فراگیری هوش مصنوعی ۲۰۲۵ – ۲۰۳۰

تجاری‌سازی تاکسی‌های خودران و اقتصاد کم‌ارتفاع

عملیاتی شدن کامل تاکسی‌های بدون راننده (Robotaxis) و کامیون‌های خودران؛ رونق اقتصاد کم‌ارتفاع (Low-Sky Economy) با پهپادهای باربری و تاکسی‌های هوایی؛ اتوماسیون صنعتی روباتیک برای جبران پیری جمعیت.

۲۰۲۵ – ۲۰۳۰
اقتصاد خودکار ۲۰۳۰ – ۲۰۳۵

کارخانه‌های تاریک (بدون انسان) و ربات‌های خدماتی

فراگیر شدن کارخانه‌های کاملاً خودکار و بدون نیروی انسانی (Dark Factories)، حضور گسترده ربات‌های خدماتی در منازل و مراقبت سالمندی، کشاورزی هوشمند ماهواره‌ای و شبکه انرژی هوشمند.

۲۰۳۰ – ۲۰۳۵
شهرهای هوشمند نسل جدید ۲۰۳۵

اداره کلان‌شهرها با الگوریتم‌های هوش مصنوعی

مدیریت و اداره جامع شهرها بر اساس سیستم‌های تصمیم‌گیری بلادرنگ AI: بهینه‌سازی خودکار مصرف انرژی، کنترل هوشمند ترافیک، ارتقای امنیت شهری و ارائه لحظه‌ای خدمات عمومی.

۲۰۳۵
جامعه انسان–ماشین ۲۰۴۰

همکاری انسان و ماشین و دستیاران هوشمند شخصی

تعامل یکپارچه انسان با ربات‌های پیشرفته شناختی، فراگیری دستیارهای هوش مصنوعی شخصی، پزشکی پیش‌بینانه مبتنی بر داده‌های ژنتیکی و آموزش کاملاً فردی‌سازی‌شده.

۲۰۴۰
چین هوشمند کامل (چشم‌انداز) ۲۰۵۰

اقتصاد مبتنی بر نوآوری و رهبری فناوری جهان

دستیابی به اقتصاد تمام‌نوآور، تثبیت جایگاه رهبری فناوری جهان، شهرهای بسیار خودکار و زیست‌پذیر، و پیوند ساختاری و ناگسستنی هوش مصنوعی با زندگی روزمره شهروندان.

۲۰۵۰
برای مشاهده ادامه رویدادها به چپ بکشید

محورهای ۵گانه و سناریوهای تحقق آینده هوشمند

  • ۱. هوش مصنوعی و رباتیک: توسعه مدل‌های بزرگ زبانی ملی و استقرار گسترده ربات‌های انسان‌نما در خطوط تولید و خدمات.
  • ۲. خودروهای هوشمند و زیرساخت شهری: جاده‌ها و شهرهای سازگار با حمل‌ونقل خودکار و شبکه توزیع هوشمند آب و برق.
  • ۳. فناوری فضایی و کوانتومی: ماهواره‌های نسل جدید و محاسبات کوانتومی برای ارتباطات امن و رمزنگاری پیشرفته.
  • سناریوی محتمل: تا ۲۰۳۰ قطب اصلی AI جهان؛ ۲۰۳۰–۲۰۴۰ گذار به جامعه هوشمند فراگیر؛ تا ۲۰۵۰ تعریف استانداردهای بین‌المللی فناوری.

دیدگاه‌ها و نظرات تحلیلی 0

دیدگاه‌های شما پس از بررسی تیم اندیشکده چین‌نگار منتشر خواهد شد.

برای ارسال دیدگاه، وارد حساب کاربری خود شوید

جهت حفظ کیفیت گفتگوهای تحلیلی و تخصصی، ارسال دیدگاه منحصراً برای اعضای محترم اندیشکده چین‌نگار امکان‌پذیر است. ورود سریع و بی‌درنگ با شماره همراه فراهم است.

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است

شما نخستین فردی باشید که دیدگاه یا تحلیل خود را درباره این مطلب بیان می‌کند.

پیمایش به بالا