جنگ تراشه

چگونه چین با استفاده از عناصر کمیاب دوباره جریان تراشه را به راه انداخت؟

خانه > پرونده‌های ویژه > جنگ تراشه > چگونه چین با استفاده از عناصر کمیاب دوباره جریان تراشه را به راه انداخت؟
زمانی که رئیس‌جمهور ایالات متحده از اعمال تعرفه‌ها رونمایی کرد، چین می‌دانست که برگ برنده‌ای در اختیار دارد که طی دهه‌ها به‌آرامی بر ارزش آن افزوده شده و هیچ کشور دیگری در جهان آن را ندارد. همزمان با افزایش تهدید تعرفه‌ها، پکن اعلام کرد که کنترل صادرات بر هفت عنصر نادر خاکی و آهنرباها را اعمال خواهد کرد.

به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، عناصر نادر خاکی اجزای حیاتی بسیاری از فناوری‌ها هستند؛ از لوازم الکترونیکی مصرفی و خودروهای برقی گرفته تا انرژی پاک، صنایع هوافضا، تجهیزات پزشکی و دفاعی. این عناصر همچنین در پژوهش و توسعه، از جمله در حوزه نیمه‌رساناها، کاربرد دارند.

چین نیمی از ذخایر جهانی عناصر نادر خاکی و بخش عمده ظرفیت پالایش این مواد در جهان را در اختیار دارد. بر اساس آمار سازمان زمین‌شناسی آمریکا، بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ حدود ۷۰ درصد ترکیبات و فلزات عناصر نادر خاکی وارداتی ایالات متحده از چین تأمین شده است. طبق برخی برآوردهای آمریکایی، محدودیت دسترسی به این مواد می‌تواند بر نزدیک به ۷۸ درصد از کل سامانه‌های تسلیحاتی پنتاگون اثر بگذارد.

این مواد معدنی اکنون به یکی از محورهای اصلی جنگ تجاری آمریکا و چین تبدیل شده و نه‌تنها به اهرمی برای کاهش تعرفه‌های واشنگتن بدل شده، بلکه به ابزاری برای مقابله با تلاش‌های آمریکا در حفظ برتری خود در حوزه‌ای دیگر از رقابت شدید — یعنی فناوری تراشه‌های هوش مصنوعی — نیز تبدیل شده است.

ایالات متحده از اواخر ۲۰۲۲ تلاش کرده با محدود کردن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته، پیشرفت این کشور در هوش مصنوعی را کند سازد، راهبردی که به اذعان یکی از مدیران ارشد شرکت تنسنت در ماه مه، موجب کاهش گسترده به‌کارگیری این فناوری در شرکت‌های چینی شده است. بدون تراشه، چین ممکن است در غلبه بر «قانون مقیاس» در هوش مصنوعی — اصلی که بسیاری از توسعه‌دهندگان به آن معتقدند و می‌گوید هرچه داده آموزشی و پارامترهای مدل بزرگ‌تر باشد، هوشمندی نهایی مدل بیشتر خواهد شد — با دشواری روبه‌رو شود.

در میان تراشه‌های ممنوعه، پیشرفته‌ترین واحدهای پردازش گرافیکی شرکت آمریکایی انویدیا قرار دارند؛ محصولاتی که قادر به پاسخگویی به بالاترین نیازهای پردازشی هوش مصنوعی هستند.

ممنوعیت صادرات عناصر نادر خاکی، ایالات متحده را پای میز مذاکره کشاند. در ژوئن، پس از مذاکرات طولانی در لندن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، اعلام کرد که چین موافقت کرده صادرات عناصر نادر خاکی و آهنرباها به ایالات متحده را از سر بگیرد.

با این حال، این توافق شامل پیشرفته‌ترین فناوری شرکت آمریکایی، تراشه H100 نبود. آمریکا فروش تراشه ضعیف‌تر H20 شرکت انویدیا را به بازار چین از سر گرفت.

تحلیلگران می‌گویند این تحولات اهمیت عناصر نادر خاکی در کشمکش ژئوپلیتیکی آمریکا و چین را نشان می‌دهد. وابستگی‌های فناورانه، چه به این مواد و چه به هوش مصنوعی و استعداد علمی همچنان نقاط فشار راهبردی باقی خواهند ماند.

واکنش بازار جهانی به کنترل صادرات چین، مشابه واکنش پکن به محدودیت دسترسی به تراشه‌های پیشرفته بود؛

از آنجا که چین بر فناوری فرآوری عناصر نادر خاکی، به‌ویژه عناصر سنگین، تسلط دارد، این محدودیت‌ها وابستگی بازار خارج از چین را برجسته کرده و دولت‌ها را به افزایش حمایت مالی از توسعه فناوری ترغیب کرده است. این وضعیت مشابه زمانی است که آمریکا محدودیت‌های صادراتی بر نیمه‌رساناها و هوش مصنوعی اعمال کرد و چین تلاش‌ها برای استقلال تراشه‌ای را سرعت بخشید.

عناصر نادر خاکی قوی‌ترین اهرم فشار چین. هستند. واضح است که ترامپ خواستار توافق است، اما به نفع پکن است که مذاکرات را طولانی کند تا در حوزه‌های کلیدی مانند کوانتوم، هوش مصنوعی و محاسبات و ارتباطات پیشرفته، به ایالات متحده برسد.

این کشمکش می‌تواند به سود چین تمام شود، به‌ویژه با افزایش نارضایتی جامعه علمی چینی در آمریکا از سیاست‌های دولت. اقدامات دولت ترامپ در لغو روادید دانشجویان چینی و تلاش کنگره برای احیای برنامه «ابتکار چین»، فضایی از ترس و بی‌اعتمادی ایجاد کرده است، نشانه‌هایی وجود دارد که دانشجویان بیشتری تصمیم گرفته‌اند تحصیلات خود را در کشورهای خود ادامه دهند و پژوهشگران نیز آمریکا را به مقصد محیط‌های پذیراتر ترک کنند که این هدیه‌ای برای تلاش‌های پکن در بومی‌سازی اکوسیستم نوآوری ملی و رقابت با آمریکا در بخش‌های فناوری راهبردی است.

ذخیره عظیم استعدادهای علمی و مهندسی چین که تاریخی طولانی در گرایش به آمریکا برای آموزش و پژوهش دارد، می‌تواند به اهرم فشار بالقوه دیگری علیه واشنگتن بدل شود، اگر ایالات متحده می‌خواهد رهبری علمی را به چین واگذار کند، هیچ راهی بهتر از کاهش بودجه پژوهش عمومی، محدود کردن آزادی دانشگاهی و بستن درها به روی دانشجویان و پژوهشگران بااستعداد و بلندپرواز وجود ندارد.

استفاده از کنترل صادرات به‌عنوان ابزار سیاستی علیه چین، تلاش‌های پکن برای بومی‌سازی زنجیره تأمین تولید تراشه را شتاب بخشیده است.

محدودیت‌های صادراتی آمریکا، تلاش‌های چین برای پر کردن شکاف را تسریع کرده است.

انتظار می‌رود تراشه‌های توسعه‌یافته توسط هواوی بتوانند عملکردی مشابه محصولات پیشرفته انویدیا با هزینه کمتر ارائه دهند و در عین حال، شرکت‌های چینی نیز با روش‌های متفاوت نوآوری کرده و تراشه‌های کمتر کارآمد را به‌طور مؤثرتری به کار گیرند.

اخیرا کاخ سفید نخستین راهبرد جامع خود در حوزه هوش مصنوعی را منتشر کرد و اعلام داشت که آمریکا در رقابتی برای دستیابی به برتری جهانی در این فناوری قرار دارد. هر کشوری که بزرگ‌ترین اکوسیستم هوش مصنوعی را داشته باشد، مزایای اقتصادی و نظامی گسترده‌ای کسب خواهد کرد.

بر اساس این طرح، وزارت بازرگانی آمریکا مسئولیت توسعه محدودیت‌های صادراتی جدید بر قطعات ساخت تراشه را به عهده خواهد داشت تا «حفره‌ها» در مقررات فعلی که بر سامانه‌های اصلی متمرکز است، بسته شود.

اما گزارشی که در دسامبر توسط مرکز فناوری نوظهور و امنیت، وابسته به مؤسسه آلن تورینگ بریتانیا منتشر شد، یادآور شد که محدودیت‌های تراشه‌ای، عزم چین برای نوآوری بومی را تقویت کرده است:

محدودیت‌های صادراتی به رهبری آمریکا که صنعت تراشه چین را هدف گرفته‌اند، پکن را در مسیر خودکفایی و سلطه در بخش‌های مختلف زنجیره تأمین نیمه‌رسانا جسورتر کرده است. چین می‌داند که برای دستیابی به اهداف خود در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، باید بر محیط کمبود تراشه غلبه کرده و روند خودکفایی را سرعت بخشد.

ایالات متحده نیز به دنبال افزایش خودکفایی است. فشار بسیار بیشتری در آمریکا برای تنوع‌بخشی منابع عناصر نادر خاکی نسبت به یک دهه پیش وجود دارد. دولت این کشور فعالانه این موضوع را به‌عنوان ابزار راهبردی بررسی می‌کند و منابع مالی عمومی بی‌سابقه‌ای به این حوزه وارد شده است.

شرکت‌های آمریکایی، اروپایی و آسیایی-اقیانوسیه از اواخر ۲۰۲۳ که چین صادرات فناوری ساخت آهنرباهای عناصر نادر خاکی را ممنوع کرد، برای تأمین و توسعه منابع این عناصر رقابت کرده‌اند. ظی چند ماه بیش از ۱.۲۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در سطح جهانی اعلام شده که ۹۱ درصد آن از سوی کنسرسیوم‌های تحت حمایت دولت بوده است؛ آمریکا با ۵۷۰ میلیون دلار در صدر قرار دارد.

جهانی‌سازی زنجیره‌های تأمین پایدار و مقاوم عناصر نادر خاکی به‌طور جدی دنبال می‌شود و شاهد موجی از ادغام‌های راهبردی، خریدها، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و مشارکت‌های فناورانه برای تسریع توسعه زنجیره تأمین هستیم.

با این حال یافتن منابع جایگزین دشوار خواهد بود؛ چرا که چین پس از دهه‌ها تمرکز راهبردی، به رهبر جهانی در فرآوری عناصر نادر خاکی بدل شده است.

در نبود توافق تجاری کوتاه‌مدت، عناصر نادر خاکی می‌توانند به قطع همکاری‌های علمی و فناوری میان دو کشور دامن بزنند، به‌ویژه اگر دولت ترامپ موضع سخت‌گیرانه خود در حوزه مهاجرت و اجرای قوانین را ادامه دهد.

منبع: scmp

تایم‌لاین تحلیلی

تایم‌لاین جنگ تراشه

روایت جامع رقابت ژئوپلیتیک و فناورانه چین و آمریکا در صنعت نیمه‌هادی‌ها

مرور افقی رویدادها
مراحل تحول:
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه مرحله سوم: جهش چین و شوک AI مرحله چهارم: تغییر تاکتیک و عوارض
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۱۸ – ۲۰۱۹

آغاز تحریم‌های هوآوی و ZTE

دونالد ترامپ تحریم‌ها را با لیست سیاه قرار دادن «هواوی» و «ZTE» کلید زد و دسترسی آن‌ها را به فناوری‌ها و قطعات آمریکایی قطع کرد.

۲۰۱۸ – ۲۰۱۹
مرحله اول: شروع محدودیت‌ها و هدف‌گیری برندها ۲۰۲۰

تشدید فشار بر شرکت SMIC

آمریکا فشار را بر شرکت SMIC (بزرگ‌ترین تراشه‌ساز چین) افزایش داد و تحریم‌ها را گسترش داد تا سازندگان تراشه جهانی نتوانند بدون مجوز واشنگتن به هواوی تراشه بفروشند.

۲۰۲۰
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اوت ۲۰۲۲

امضای قانون تراشه و علم (CHIPS Act)

جو بایدن «قانون تراشه و علم» (CHIPS Act) را با بودجه ۵۲ میلیارد دلاری برای احیای تولید داخلی تراشه در خاک آمریکا امضا کرد.

اوت ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه اکتبر ۲۰۲۲

گسترده‌ترین تحریم‌های صادراتی تاریخ

اعمال شدیدترین ممنوعیت‌ها: صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی (مانند انویدیا)، تجهیزات لیتوگرافی، و فعالیت متخصصان آمریکایی در شرکت‌های تراشه‌سازی چین مسدود شد.

اکتبر ۲۰۲۲
مرحله دوم: تحریم‌های همه‌جانبه و قانون تراشه ۲۰۲۳

ائتلاف لیتوگرافی و پاسخ متقابل فلزات حیاتی

آمریکا با همکاری هلند (ASML) و ژاپن، صادرات پیشرفته‌ترین دستگاه‌های لیتوگرافی به چین را مسدود کرد. در مقابل، چین صادرات فلزات حیاتی تراشه‌سازی (گالیوم و ژرمانیوم) را محدود ساخت.

۲۰۲۳
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI ۲۰۲۴

تراشه‌های ۷ و ۵ نانومتری بومی هواوی و SMIC

با وجود افزودن بیش از ۱۴۰ شرکت چینی دیگر به لیست سیاه توسط وزارت بازرگانی آمریکا، هواوی و SMIC موفق به ساخت تراشه‌های بومی ۷ و ۵ نانومتری شدند.

۲۰۲۴
مرحله سوم: جهش چین و ظهور شوک‌های AI اوایل ۲۰۲۵

شوک مدل بومی DeepSeek به بازار فناوری

انتشار مدل‌های بومی هوش مصنوعی چین (مانند DeepSeek) شوک بزرگی به بازار وارد کرد و اثبات نمود چین محدودیت‌های سخت‌افزاری را با نوآوری و بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری جبران کرده است.

اوایل ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله اواخر ۲۰۲۵

فروش مشروط تراشه‌های تعدیل‌شده (H200)

دولت آمریکا برای جلوگیری از تسخیر کامل بازار بزرگ چین توسط رقبای بومی، اجازه فروش مشروط تراشه‌های هوش مصنوعی تعدیل‌شده (مانند H200) به مشتریان تاییدشده را صادر کرد.

اواخر ۲۰۲۵
مرحله چهارم: تغییر تاکتیک؛ از تحریم مطلق تا معامله ۲۰۲۶

سیاست تعرفه‌ای و رهبری چین در Mature Nodes

واشنگتن با ترکیب عوارض گمرکی و محدودیت‌های گزینشی سیاست جدیدی پیش گرفته است؛ در مقابل چین سهم خود در ساخت دستگاه‌های نیمه‌هادی بومی و رهبری تولید تراشه‌های پایه را تثبیت کرد.

۲۰۲۶
برای مشاهده ادامه رویدادها به چپ بکشید

وضعیت فعلی و چشم‌انداز نبرد تراشه‌ها

  • هدف آمریکا: کند کردن رشد فناوری‌های نظامی و هوش مصنوعی چین از طریق ایجاد گلوگاه‌های سخت‌افزاری.
  • پاسخ چین: تزریق صدها میلیارد دلار بودجه دولتی برای خودکفایی، بومی‌سازی ابزارهای لیتوگرافی و دور زدن تحریم‌ها.
  • نتیجه نهایی: دوشاخه‌شدن بازار جهانی نیمه‌هادی‌ها به دو اکوسیستم کاملاً مجزا و مستقل آمریکایی و چینی.

دیدگاه‌ها و نظرات تحلیلی 17

دیدگاه‌های شما پس از بررسی تیم اندیشکده چین‌نگار منتشر خواهد شد.

برای ارسال دیدگاه، وارد حساب کاربری خود شوید

جهت حفظ کیفیت گفتگوهای تحلیلی و تخصصی، ارسال دیدگاه منحصراً برای اعضای محترم اندیشکده چین‌نگار امکان‌پذیر است. ورود سریع و بی‌درنگ با شماره همراه فراهم است.

نظرات ارسال شده (17)

  1. hepatoburn
    hepatoburn

    **hepatoburn**

    hepatoburn is a high-quality, plant-forward dietary blend created to nourish liver function, encourage a healthy metabolic rhythm, and support the bodys natural fat-processing pathways.

  2. vitrafoxin
    vitrafoxin

    **vitrafoxin**

    vitrafoxin is a premium brain enhancement formula crafted with natural ingredients to promote clear thinking, memory retention, and long-lasting mental energy.

  3. vertiaid
    vertiaid

    **vertiaid**

    vertiaid is a high-quality, natural formula created to support stable balance, enhance mental sharpness, and alleviate feelings of dizziness

  4. femipro
    femipro

    **femipro**

    femipro is a dietary supplement developed as a natural remedy for women facing bladder control issues and seeking to improve their urinary health.

  5. 77ball
    77ball

    Okay, so 77ball – I gave it a shot! Honestly, it’s pretty decent. Didn’t win big (yet!), but the games were smooth and easy to understand. Worth checking out if you’re looking for something new. Learn more here: 77ball

  6. glucore
    glucore

    **glucore**

    glucore is a nutritional supplement that is given to patients daily to assist in maintaining healthy blood sugar and metabolic rates.

  7. sugarmute
    sugarmute

    **sugarmute**

    sugarmute is a science-guided nutritional supplement created to help maintain balanced blood sugar while supporting steady energy and mental clarity

  8. primebiome
    primebiome

    **primebiome**

    The natural cycle of skin cell renewal plays a vital role in maintaining a healthy and youthful appearance by shedding old cells and generating new ones.

  9. thabetjonh
    thabetjonh

    Alright guys, thabetjonh, pretty new site to me. The bonuses aren’t amazing but alright. Gonna keep playing for awhile and see if it’s worth the hype!

  10. tonic greens
    tonic greens

    **tonic greens**

    tonic greens is a cutting-edge health blend made with a rich fusion of natural botanicals and superfoods, formulated to boost immune resilience and promote daily vitality.

  11. gluco6
    gluco6

    **gluco6**

    gluco6 is a natural, plant-based supplement designed to help maintain healthy blood sugar levels.

  12. oradentum
    oradentum

    **oradentum**

    oradentum is a comprehensive 21-in-1 oral care formula designed to reinforce enamel, support gum vitality, and neutralize bad breath using a fusion of nature-derived, scientifically validated compounds.

  13. men balance pro
    men balance pro

    **men balance pro**

    MEN Balance Pro is a high-quality dietary supplement developed with research-informed support to help men maintain healthy prostate function.

  14. prodentim
    prodentim

    **prodentim**

    ProDentim is a distinctive oral-care formula that pairs targeted probiotics with plant-based ingredients to encourage strong teeth, comfortable gums, and reliably fresh breath

  15. diamante casino
    diamante casino

    He escuchado cosas sobre Diamante Casino. Supongo que es un lugar para probar tu suerte y ganarte unos pesos extras. ¿Alguien ya ha tenido buena experiencia allí? Lo importante es divertirse jugando en diamante casino

  16. team mexico
    team mexico

    Team Mexico, gotta support the home team! Let’s see if I can bring home some serious cash prizes for Mexico! team mexico

  17. playuzu peru
    playuzu peru

    Looking for a new online casino in Peru, thinking of checking out playuzu peru. Heard good things.

پیمایش به بالا