جمهوری خلق چین سالهاست که در حوزه تولید و ساخت انواع هواپیماهای سرنشیندار و بدون سرنشین وارد شده و تقریبا از همان سالهای اولیه تشکیل نیروی هوایی و بخش صنایع هوایی مقامات در پکن به فکر توسعه توانایی بومی در این مسیر بودند.
شاید بتوان اولین طرح موفق برای تولید جنگنده در چین را که در جهان معروف شده و موفقیتهای صادراتی بسیاری را نیز نصیب چین کرد، مربوط به جنگنده F-7 است.
این طرح در حقیقت کپی جنگنده معروف میگ 21 ساخت شوروی سابق بود که در زمان گرم بودن روابط دو غول جهان کمونیسم توسعه پیدا کرد.
بعد از بهم ریختن روابط دو کشور در اواسط جنگ سرد و حتی رفتن تا مرحله درگیریهای مرزی و جنگ تمام عیار و با قطع روابط دو طرف، چین عملا در یک فضای ایزوله قرار گرفت و صرفا با دانش بدست آمده از شوروی به تولید جنگنده اف 7 پرداخت.
چین در دهه 1960 و 1970 میلادی با بحث انقلاب فرهنگی رو به رو بود و در کنار آن قطع روابط با شوروی باعث شد که اصولا بحث توسعه فناوریهای هوایی خصوصا در بخش موتور به طور کلی متوقف شود.
در سال 1977 میلادی و با آغاز روابط گرم بین چین و بلوک غرب، چینیها برنامه جدیدی را برای توسعه هواپیماهای رزمی آغاز کردند.
کشورهای غربی و حتی آمریکا تزریق انواع زیر سیستمها و سامانهها را به چین آغاز کردند تا این شریک جدید را به یک رقیب قویتر در مقابل شوروی بدل کنند.
در آن دوره چینیها بیشتر به دنبال توسعه برنامههایی مثل جنگنده اف 7 با قطعات غربی بودند؛ اما در این دوره چینیها اولین قدم برای توسعه یک موتور توربوفن را آغاز کردند.
چین برای سالهای 1978 الی 1985 میلادی یک برنامه توسعه در 8 مورد خاص را تعریف کردند که یکی از آنها توسعه یک موتور توربوفن با نسبت رانش به وزن بالا موسوم به WS-6 بود.
چینیها این پروژه را تا سال 1986 ادامه دادند و به دلیل عدم رسیدن به نتیجهای خاص آن را رها کردند.
در انتهای دهه 1980 هم با پیش آمدن ماجرای سرکوب اعتراضات در میدان تیان آن من و قطع روابط غرب با چین، در حوزه نظامی کارها در این بخش برای مدتی متوقف شد.
در این دوره صرفا چین در بخش موتور موفق شد امتیاز تولید تحت لیسانس موتور RB.168 Mk.202 ساخت انگلستان را دریافت کند که به نام WS-9 در این کشور تولید شده و برای جنگنده بمب افکنهای JH-7 به کار رفت.
فروپاشی شوروی و شانس جدید چین
در سال 1991 میلادی اما حادثه مهمی در صحنه ژئوپولوتیک جهان رخ داد که کمک جدیدی به صنایع دفاعی چین کرد.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و روی کار آمدن دولت فدارسیون روسیه روابط سرد دو طرف تبدیل به یک روابط بسیار گرم و سطح بالا شد.
چین که به تازگی در حال تجربه نتایج یک رشد اقتصادی بود، پول کافی برای خریدهای نظامی در اختیار داشت و از طرفی روسیه با مشکلات مالی رو به رو بود و البته سلاح و فناوریهای نظامی برای ارائه داشت؛ این ترکیب باعث سرازیر شدن تسلیحات روسی به چین شد.
اما چینیها صرفا به واردات از روسیه بسنده نکرده و با قدرت و سرمایهگذاری بالا توسعه موتورهای هوایی را در دستور کار قرار دادند.
چینیها با توسعه برنامههای نظامی در بخش هوایی، بحث تولید موتور را با جدیت بیشتری دنبال کرده و یکی از اولین طرحهای موفقیت آمیز آنها در این حوزه WS-10 بود؛ این موتور نیز اما داستانی جالب دارد.
در بخشهای قبلی به یکی از اولین تلاشهای چین در خصوص توسعه موتورهای هوایی و طرح ناموفق WS-6 اشاره شد که در سال 1986 متوقف شد.
این طرح بر اساس موتورهای غربی سری F101 ساخت جنرال الکتریک و موتور CFM56 که یک طرح مشترک بین فرانسه و آمریکا بود، توسعه پیدا کرده است.
چینیها در سری جدید و با درسهای گرفته شده و شکست آن برنامه، این بار تلاشها برای توسعه موتور جدید را آغاز کرده و در نهایت به WS10 رسیدند.
این موتور توربوفن جدید در حال حاضر ستون فقرات موتور جنگندههای چینی مثل J-10C ، J-11B ، J-15 و J-16 است.
اما مشکلات چینیها در اینجا آغاز شد؛ در ابتدا و در زمان توسعه این موتور، گزارشهای مختلفی در خصوص کیفیت و عمر این موتورها منتشر شد.
در حالی که برای نمونه موتور روسی سری AL-31 که نسلهای اولیه سری J-10 یا J-11 را از نظر نیرو تامین میکرد، عمری در حدود 3000 ساعت داشت و عمر مدلهای اولیه مدل چینی در حدود 800 ساعت بود.
چینیها با افزایش بحث کنترل کیفیت در زمان تولید و البته توسعه فناوریها در بحث تیغههای کمپروسور موتور به شیوه تک کریستالی موفق شدند این رقم را به عدد 1500 رسانده و این موتور را وارد فاز تولید انبوه کنند.
البته همچنان موتورهای چینی در بحث اطمینان پذیری، عمر پروازی و مصرف سوخت به نوعی از رقبای روسی، اروپایی و آمریکایی خود عقبتر هستند.
مدلهای جدیدتر چینی نیز در سالهای اخیر مثل گونههای جدید WS-10 یا سری WS-13 برای هواپیماهای FC-1 و J-31 و یا طرح WS-15 برای جنگندههای نسل پنجم J-20 و WS-20 برای هواپیمای ترابری Y-20 نیز طراحی و ساخته شدهاند، اما بخشی از مشکلات پایهای همچنان در مقایسه با رقبای خارجی پا برجا است.
این مسئله نیز چندی پیش در گزارشی که در
برای مطالعه متن کامل این تحلیل تخصصی و دسترسی به آرشیو پژوهشها، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید یا بهصورت رایگان ثبتنام نمایید.این محتوا مخصوص اعضای چیننگار است