گذار سبز

سرمایه‌گذاری چند صد میلیارد دلاری چین در انرژی پاک، عامل داغ شدن رقابت جهانی برای گذار انرژی

خانه > پرونده‌های ویژه > گذار سبز > سرمایه‌گذاری چند صد میلیارد دلاری چین در انرژی پاک، عامل داغ شدن رقابت جهانی برای گذار انرژی
سرمایه‌گذاری‌ها در بخش انرژی پاک طی یک دهه اخیر رشد قابل توجهی داشته و از ۲۴۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ به ۷۴۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ رسیده که در این میان، سهم چین در به‌کارگیری فناوری‌های انرژی پاک و گذار انرژی جهانی بیشتر از هر کشور دیگری بوده است.

به گزارش solarquarter، نگرانی‌هایی درباره تسلط چین بر زنجیره‌های تامین بخش انرژی تجدیدپذیر وجود دارد، اما تحلیل‌های اخیر ریستاد انرژی نشان می‌دهد که این مساله نوعی اثر موجی هم داشته و سایر کشورها در واکنش به فشار رقابتی چین، سعی می‌کنند گذار انرژی خود را سرعت ببخشند.

سرمایه‌گذاری پکن در حوزه انرژی خورشیدی و بادی از مجموع کشورهای دیگر جهان پیشی گرفته و از ۱۵۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰ به حدود ۴۰۰ میلیارد در سال ۲۰۲۳ رسیده است. ولی با افزایش سرمایه‌گذاری‌ها در سایر کشورها، انتظار می‌رود از اواخر امسال این فاصله رو به کاهش بگذارد؛ هرچند پیش‌بینی می‌شود که اروپا و آمریکا تا پایان دهه جاری هم نتوانند چین را پشت سر بگذارند.

تسلط چین بر فناوری پاک عمدتا ناشی از ظرفیت‌های عظیم تولید صنعتی در این کشور، به‌ویژه در زنجیره تامین محصولات خورشیدی و باتری است. چین حدود ۸۰ درصد زنجیره تامین پنل‌های فتوولتائیک (PV) دنیا را در اختیار دارد و در سال گذشته ۹۰ درصد اجزا و قطعات سامانه‌های PV جهان را تولید کرد. انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ حجم این تولیدات ۱۵۰ درصد افزایش یابد. ولی ممکن است از سال ۲۰۲۷، سایر نقاط جهان (مخصوصا مناطقی مثل آمریکا) به خاطر سرمایه‌گذاری‌های فزاینده‌شان، از چین در زمینه تولید پیشی بگیرند.

اروپا، آمریکا و هند مشغول توسعه ظرفیت تولید پنل خورشیدی خود هستند تا وابستگی‌شان به چین را کاهش دهند. با این وجود، هزینه‌های تولید آنها هنوز بسیار بیشتر از چین است (قیمت پنل‌های خورشیدی چینی و آمریکا به ترتیب حدود ۱۰/۰ و ۳۰/۰ دلار بر وات). این تفاوت قیمت بر اقتصاد پروژه و سرعت گذار انرژی تاثیر می‌گذارد.

دولت‌های زیادی تمایل دارند که با ایجاد یا توسعه این صنعت به شکل بومی، انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری، اشتغال و نوآوری را در کشور خود افزایش دهند؛ اما بر سر دوراهی بزرگی قرار گرفته‌اند: سرمایه‌گذاری برای تولید داخلی یا تکیه بر محصولات ارزان‌تر چینی به‌منظور دستیابی به اهداف زیست‌محیطی، و برقراری تعادل بین این دو هدف برای کشورهایی با زیرساخت‌های محدود دشوارتر خواهد بود.

اتکای بیش از حد به یک تامین‌کننده با ریسک‌هایی همراه است چون همیشه احتمال تنش‌های ژئوپلیتیک یا اختلال در زنجیره تامین وجود دارد.

یارانه‌ها و حمایت‌های دولتی نقش بسیار مهمی در این تحولات ایفا می‌کنند. آمریکا، هند و اتحادیه اروپا برای محافظت از مشاغل و صنایع داخلی، تعرفه‌ها و محدودیت‌هایی را برای واردات محصولات چینی وضع کرده‌اند که این نوع اقدامات ممکن است سرعت گذار انرژی جهان را کاهش دهد.

منبع: solarquarter

تایم‌لاین تحلیلی

تایم‌لاین گذار سبز چین

سیر تحول چین از مصرف‌کننده سوخت‌های فسیلی به ابرقدرت بلامنازع انرژی‌های پاک و پایدار

مرور افقی رویدادها
مراحل تحول:
شروع مسیر نقطه عطف قانون‌گذاری صنعت استراتژیک گذار اقلیمی هدف کربن دوگانه جهش بزرگ انرژی پاک
شروع مسیر دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰

ورود به تجدیدپذیرها با انگیزه رشد اقتصادی

چین در ابتدا با هدف تأمین انرژی ارزان برای رشد شتابان اقتصادی وارد عرصه انرژی‌های تجدیدپذیر شد؛ حمایت از فناوری خورشیدی و انرژی‌های نو در برنامه‌های توسعه ملی آغاز گردید.

دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰
نقطه عطف اصلی قانون‌گذاری ۲۰۰۵

تصویب قانون تاریخی انرژی‌های تجدیدپذیر

تصویب قانون انرژی‌های تجدیدپذیر چین؛ دولت توسعه باد و خورشید را به اولویت اول ملی تبدیل کرد و با مشوق‌های مالی، خرید تضمینی برق و حمایت از تولید، پایه صنعت پاک را بنا نهاد.

۲۰۰۵
تبدیل انرژی پاک به صنعت استراتژیک ۲۰۰۷ – ۲۰۱۵

تکمیل زنجیره کامل تولید پنل خورشیدی و توربین بادی

چین با سرمایه‌گذاری عظیم دولتی زنجیره کامل ساخت تجهیزات را بومی کرد و از یک واردکننده صرف فناوری به بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده تجهیزات انرژی پاک جهان تبدیل شد.

۲۰۰۷ – ۲۰۱۵
ورود به مرحله گذار اقلیمی ۲۰۱۵ – ۲۰۲۰

پیوستن به توافق پاریس و مهار انتشار کربن

پس از توافق اقلیمی پاریس، مهار انتشار کربن وارد برنامه‌های کلان کشوری شد؛ انرژی‌های تجدیدپذیر به ستون اساسی دیپلماسی و راهبرد قدرت صنعتی چین مبدل شدند.

۲۰۱۵ – ۲۰۲۰
اعلام هدف «کربن دوگانه» (Dual Carbon) ۲۰۲۰

تعهد شی جین‌پینگ به اوج انتشار ۲۰۳۰ و بی‌طرفی ۲۰۶۰

شی جین‌پینگ رسماً اعلام کرد چین قبل از ۲۰۳۰ به اوج انتشار کربن می‌رسد و تا ۲۰۶۰ به کربن‌خنثی مطلق دست خواهد یافت؛ گذار سبز رسماً ستون فقرات سیاست اقتصادی شد.

۲۰۲۰
جهش بزرگ انرژی پاک ۲۰۲۱ – ۲۰۲۵

تحقق زودهنگام هدف ۱۲۰۰ گیگاواتی انرژی پاک

احداث عظیم‌ترین مزارع خورشیدی و بادی دنیا و شبکه‌های ذخیره‌سازی پیشرفته؛ هدف دستیابی به ۱۲۰۰ گیگاوات ظرفیت تجدیدپذیر سال ۲۰۳۰ چندین سال زودتر از موعد مقرر محقق شد.

۲۰۲۱ – ۲۰۲۵
برای مشاهده ادامه رویدادها به چپ بکشید

جایگاه مسلط چین در انرژی‌های تجدیدپذیر جهان

  • تک‌قطبی زنجیره تأمین: کنترل بیش از ۸۰٪ ظرفیت ساخت پنل‌های خورشیدی، ۷۰٪ تولید باتری‌های لیتیومی و ۶۰٪ بازار توربین‌های بادی جهان.
  • ظرفیت نصب‌شده تاریخی: ظرفیت خورشیدی و بادی چین از مجموع کل کشورهای جهان بیشتر است و برق تجدیدپذیر از سوخت فسیلی پیشی گرفته است.
  • تغییر ماهیت صادرات: ۳ محصول سبز برتر چین (باتری‌های لیتیومی، پنل خورشیدی و خودروهای برقی EV) جایگزین صادرات سنتی شده‌اند.
پیمایش به بالا