نقش پررنگ تحقیق و توسعه چین در پرتفوی جهانی

طبق گزارش اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا و موسسه مطالعات چین مرکاتور با توجه به ظرفیت قابل توجه بازار و سرعت کاربردهای تجاری نتایج تحقیق و توسعه در چین، اکثریت قریب به اتفاق شرکت‌های اروپایی هزینه‌های خود را در چین در سال جاری افزایش خواهند داد.

در این گزارش ذکر شده که استراتژی‌های تحقیق و توسعه چین هر روز بیشتر و بیشتر با استراتژی‌های جهانی، ادغام می‌شوند و تعدادی از شرکت‌ها به طور فزاینده‌ای از چین به عنوان بخشی از استراتژی نوآوری خود استفاده می‌کنند.

این گزارش بر اساس نظرسنجی از ۳۲ پاسخ‌دهنده و مصاحبه با ۱۱ شرکت که عمدتاً در بخش‌های شیمیایی، خودروسازی و ماشین‌آلات هستند، بین دسامبر و فوریه قبل از آخرین شیوع ویروس کرونا در چین و در نتیجه تعطیلی مراکز کلیدی اقتصادی انجام شده است.

مشکلات ناشی از کنترل ویروس کرونا در چین و تقابل‌های ژئوپلیتیکی منجر به افزایش بحث‌ و نگرانی بر سر حصارهای فناوری و کاهش وابستگی به زنجیره‌های تأمین چین شده است؛ اما هنوز زمینه‌های مشترک زیادی وجود دارد و جدا شدن در حوزه تحقیق و توسعه آثار گسترده‌ای به دنبال خواهد داشت.

برای شرکت‌های اروپایی، پیشرفت نوآوری و توسعه محصول جدید، امری منحصربه‌فرد و معنادار است. اگر شرکت‌ها خود را از بازار چین محروم کنند، ممکن است از آن نوع توسعه محصول، سرعت و کارایی که [در چین] پیدا می‌کنند، محروم شوند.

بنابراین، اروپا و چین به نوعی، مانند دوقلو به هم پیوسته هستند. اروپا به چین نیاز دارد. چین نیز به اروپا نیازمند است؛ بنابراین جداسازی که هراس از آن وجود دارد، در واقع باعث می‌شود نه‌تنها چین در زمینه نوآوری عقب بماند، بلکه ظرفیت شرکت‌ها برای اینکه بازیگران جهانی باشند را نیز محدود خواهد کرد.

این گزارش همچنین بر نگرانی‌ها در مورد نظام ضعیف حفاظت از حقوق مالکیت معنوی، شرایط بازی نابرابر، احساسات منفی در کشورهای اصلی شرکت‌ها نسبت به تحقیق و توسعه در چین و چالش‌های یافتن مهندسان سخت‌افزار محلی مناسب تأکید می‌کند.

پس از دهه‌ها امکان همکاری فن‌آوری با چین در سطوح شرکتی، دانشگاهی و سیاسی، در چند سال اخیر شاهد تغییر به سمت دیدگاه‌های انتقادی‌تر از چنین تعاملی در پایتخت‌های لیبرال دموکراسی‌ها از اروپا تا ژاپن و ایالات‌متحده هستیم.

این تغییر دیدگاه باعث شده شرکت‌های اروپایی در مورد پروژه‌های تحقیقاتی بلندمدت و قابل‌توجه در چین محتاط باشند.

چین در سال ۲۰۲۱ ۲٫۷۹ تریلیون یوان (۴۱۸ میلیارد دلار) برای تحقیق و توسعه هزینه کرد که ۲٫۴۴ درصد از تولید ناخالص داخلی خود بود و نزدیک به رقم ۲٫۴۷ درصدی پیش از همه‌گیری برای کشورهای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه است.

این گزارش خاطرنشان کرد برای شرکت‌های اروپایی ضروری است که بدانند چگونه ارزش اکوسیستم نوآوری پویای چین را به حداکثر رسانند، مسئله کاهش خطرات نشت اطلاعات نیز اهمیت دارد.

چین با هدف تقویت نوآوری، تحقیقات علمی و دستیابی به پیشرفت‌ در فن‌آوری اصلی به منظور ارتقای اقتصادی، تقویت خودکفایی و مقابله با تشدید تلاش‌های مهار به رهبری ایالات‌متحده، جاه‌طلبی بزرگی برای تبدیل‌شدن به یک ابرقدرت فناوری تا اواسط قرن دارد.

در همین راستا کمیسیون نظارت و اداره دارایی‌های دولتی چین در ماه مارس دفتر جدیدی برای افزایش نقش شرکت‌های دولتی در نوآوری و ارتقای فناوری راه‌اندازی کرد.

منبع: دفتر همکاری فناوری سفارت ایران در پکن