تلاش پکن برای گسترش قدرت نرم و جلب افکار عمومی آفریقا از طریق سینما، اخیراً در شهر بوجومبورا، پایتخت اقتصادی بوروندی، به نمایش گذاشته شد؛ جایی که رقص اژدها و شیر چینی با طبلهای سنتی و مقدس بوروندی در مراسم افتتاحیه «هفته فیلم چین» در هم آمیخت.
به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، سفارت چین در بوجومبورا اعلام کرد که مراسم ۱۵ ژوئیه «نمونهای زیبا از تبادلات فرهنگی میان دو کشور» بوده و هر دو طرف مصمم هستند سینما را به ابزاری برای تقویت دوستی چین و بوروندی تبدیل کنند.
سفیر چین در این کشور شرق آفریقا، سینما را نیرویی دانست که قادر است موانع زبانی، مرزها و تفاوتهای فرهنگی را از میان بردارد و فیلم، حافظه تاریخی یک ملت، سنتهای فرهنگی، ارزشها و احساسات مردم آن را با خود حمل میکند.
او در این مراسم با اشاره به فیلمهای مشهور بروس لی و جکی چان در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ گفت: «بسیاری از دوستان آفریقایی به من گفتهاند که نخستین بار از طریق فیلمهای کونگفو و ستارگان هنرهای رزمی چین، این کشور را شناخته و درک کردهاند.»
علاوه بر اکران فیلمها، چین و بوروندی قصد دارند همکاریهای خود را از طریق تبادل فیلمسازان، جابهجایی هنرمندان، مشارکت دانشگاهها، تولید مشترک آثار سینمایی و انتقال مهارتهای تخصصی گسترش دهند.
در چارچوب «سال تبادلات انسانی و فرهنگی چین و آفریقا»، جشنواره فیلم بوروندی هفت فیلم چینی از جمله The Wandering Earth II، Changan وThe Snow Leopard را به نمایش گذاشت.
این فیلمها در شهرهای مهمی همچون بوجومبورا، انگوزی و پایتخت سیاسی کشور، گیتگا، اکران شدند.
دیپلماسی سینمایی چین تنها به بوروندی محدود نیست، بلکه بخشی از یک برنامه فراگیر در سراسر آفریقا است. پکن در ماههای اخیر تعداد نمایش فیلمهای چینی را در کشورهای مختلفی از جمله مصر، اتیوپی، کنیا، مراکش، نیجریه، آفریقای جنوبی، اوگاندا و زیمبابوه افزایش داده است.
ناظران معتقدند افزایش اکران فیلمها و تبادلات فرهنگی، بخشی از تلاش گستردهتر پکن برای تغییر نگاه مردم آفریقا به چین و ایجاد روابطی پایدار با رسانهها و نهادهای فرهنگی این قاره است.
هفتههای فیلم سیار چین با راهبرد گستردهتر این کشور برای بازسازی برداشت آفریقاییها از این قدرت اقتصادی آسیایی همسو است.
پکن سرمایهگذاری قابل توجهی در حوزه رسانه و گردش محتوای رسانهای انجام داده تا تصویر بینالمللی حضور خود در آفریقا را بهبود بخشد.
این رویدادها به چین امکان میدهد روایتهایی روزمره و غیرنظامی ارائه کند که در تضاد با روایتهای ژئوپلیتیکی قرار میگیرند و به عادیسازی تصویر مدرنیته چینی به عنوان پدیدهای آشنا و در دسترس کمک میکنند.
این نمایشها، فراتر از تأثیر بر افکار عمومی، موجب تقویت ارتباطات نهادی نیز میشوند و قدرت در این حوزه از یک فرایند پیچیده و غیرقابل پیشبینی ناشی میشود، نه از یک راهبرد کاملاً متمرکز و از بالا به پایین.
چین میکوشد خود را در اکوسیستم رسانهای آفریقا نه بهعنوان یک بازیگر یکدست و ثابت، بلکه بهعنوان کشوری که توانایی سازگاری با شرایط محلی را دارد، تثبیت کند.
در نایروبی نیز فیلمی درباره «یوان لونگپینگ»، پیشگام توسعه برنج هیبریدی، محور یک برنامه فرهنگی قرار گرفت و از زندگی این دانشمند برای برجستهسازی همکاریهای کشاورزی چین با کشورهای آفریقایی استفاده شد.
در کنار این فیلم، آثار دیگری همچون کمدی-درام پرفروشHi, Mom و فیلم تاریخیMao Zedong and Qi Baishi که به رابطه میان رهبر چین و نقاش برجسته این کشور میپردازد، نیز به نمایش درآمد.
دیپلمات ارشد سفارت چین در کنیا، فیلم را «تجلی قدرتمند یک تمدن پویا و پنجرهای مهم برای شناخت فرهنگ یک کشور» توصیف کرد. او افزود: «سینمای چین در سالهای اخیر شاهد تولید آثار درخشان و اندیشهبرانگیز فزایندهای بوده است.»
سال گذشته، فیلم انیمیشن چینیNe Zha 2 جهان را تحت تأثیر قرار داد و با فروش ۲.۲ میلیارد دلار آمریکا، در رتبه پنجم پرفروشترین فیلمهای تاریخ سینمای جهان قرار گرفت. این اثر همچنین به پرفروشترین فیلم انیمیشنی تاریخ سینما تبدیل شد.
فیلمهایی که در نایروبی، پایتخت کنیا، به نمایش درآمدند، همگی از استان هونان بودند؛ استانی که زادگاه مائو تسهدونگ و خاستگاه فناوری برنج هیبریدی به شمار میرود.
دولت چین، هونان را به عنوان منطقه آزمایشی همکاریهای عمیق اقتصادی و تجاری چین و آفریقا تعیین کرده است.
این استان در مرکز چین هر دو سال یکبار میزبان نمایشگاه اقتصادی و تجاری چین و آفریقا است و در خط مقدم همکاریهای این کشور با قاره آفریقا قرار دارد.
هونان همچنین یکی از قطبهای مهم فرهنگی چین است. این استان همچنان در زمینه تبادلات فرهنگی و ارتباطات مردمی با آفریقا پیشگام خواهد بود.
در همین حال، در مراکش در شمالغرب آفریقا، تور آفریقایی فیلم درام انقلابی My Maan Ling از ۲۹ ژوئن در مؤسسه کنفوسیوس دانشگاه حسن دوم در شهر کازابلانکا آغاز شد و این نخستین نمایش عمومی این فیلم در قاره آفریقا بود.
این فیلم که بر اساس داستان واقعی یگان تماماً زن ارتش سرخ در استان هاینان در دهه ۱۹۳۰ ساخته شده است، آرمانهای انقلابی و رشادتهای این رزمندگان را به تصویر میکشد.
پس از آن، نمایشهای دیگری نیز برای این فیلم در دانشگاه محمد پنجم در رباط و همچنین در تعدادی از مراکز متعلق به شرکتهای دولتی مراکش برنامهریزی شد.
فیلمسازان چینی تنها به نمایش فیلمهای خود در آفریقا بسنده نکردهاند، بلکه بهطور فعال با شرکای آفریقایی برای تولید مشترک فیلم نیز همکاری میکنند.
چندین ابتکار عمل وجود دارد که در آن شرکتهای رسانهای چینی بهطور مستقیم با نهادهای محلی آفریقایی همکاری میکنند.
برای نمونه، StarTimes، یکی از بزرگترین اپراتورهای تلویزیون پولی و ارائهدهندگان زیرساخت تلویزیون دیجیتال، به یکی از بازیگران اصلی در حوزه توزیع و تولید محتوای آفریقایی تبدیل شده است.
این شرکت مجموعههای نمایشی محلی مانندAlagbara را در نیجریه تولید میکند و همچنین در حال توسعه قالبهای سرگرمی است که به کشورهای مختلف آفریقایی صادر میشوند.
چارچوبهای مختلفی که با حمایت دولت چین ایجاد شدهاند، از جمله پروژه همکاری فیلم و تلویزیون چین–آفریقا و پروژه پل فیلم و تلویزیون جاده ابریشم، از دوبله فیلمهای آفریقایی به زبانهای مختلف این قاره حمایت میکنند و تولیدات مشترک را نیز تشویق میکنند.
یکی از نمونههای شاخص، فیلم بلند مشترک چین و نیجریه با عنوان30 Days in China است که توسط شرکتهای Corporate World Entertainment، FilmOne Entertainment و HuaHua Media تولید میشود.
اگرچه این پروژه به دلیل همهگیری ویروس کرونا متوقف شد و هنوز اکران نشده است، اما نمونهای روشن از تولید مشترک فعال به شمار میرود که میتواند الگویی برای پروژههای سینمایی بلند در آینده باشد.
با این حال، واکنش مخاطبان نسبت به این آثار یکدست نبوده است. اگرچه سریالهای دوبلهشده با استقبال بخشی از مخاطبان روبهرو شدهاند، اما همزمان با انتقادهایی نیز مواجه بودهاند؛ از جمله اعتراض فیلمسازان نیجریهای به دوبله مجموعههای خارجی به زبانهای یوروبا یا هوسا.
برخی از مخاطبان از روایتهای روزمره و قابل همذاتپنداری استقبال میکنند، اما برخی دیگر همچنان آثار نالیوود یا تولیدات بومی را ترجیح میدهند. میزان پذیرش این آثار به این بستگی دارد که تا چه اندازه با انتظارات محلی، هویتهای زبانی و سلیقههای رسانهای موجود همخوانی داشته باشند.
منبع: scmp
